ملاحظات دندانپزشکی در دوران حاملگی

ملاحظات دندانپزشکی در دوران حاملگی

ملاحظات دندانپزشکی در دوران حاملگی شامل پیشگیری  درمان بیماریهای لثه و دندان در زنان باردار یکی از مقولات مهمملاحظات دندانپزشکی در دوران حاملگی-مقالات وبسایت دکتر افشین کاوسی دندانپزشکی و نظام سلامت مادر و جنین میباشد.این مساله  می بایست به طور جد مورد توجه قرارگیرد. هدف گذراندن دوران بارداری در بهترین شرایط جسمی و روحی مادر، و انجام زایمان موفق میباشد. برای رسیدن به این مهم، ملاحظات دندانپزشکی بخش مهمی از این نظام را به خود اختصاص می دهد.

هر چند حاملگی یک امر فیزیولوژیک و طبیعی است، ولیکن بدن در شرایطی غیر معمول و شبیه به بیماری قرار میگیرد. روند طبیعی روزمرگی مختل میگردد و مادر باردار، مدت نه ماه را در طوفان هورمونها سپری خواهد کرد که عوارض جسمی و روحی این طوفان هورمونی در اندامهای مختلف مادران  میتواند گوناگون باشد. دندانها و خصوصا انساج لثه نیز از این شرایط بی بهره نبوده و عوارضی مانند شیوع پوسیدگی در دوران بارداری و خصوصا التهاب و خونریزی لثه،سیستم جونده مادر را مورد تهدید قرار خواهد داد. رعایت مواردی چند میتواند این عوارض را به حداقل رسانیده که در ادامه بدانها خواهیم پرداخت.

تهدیدهای بارداری برای سیستم جونده

تغییرات هورمونی در دوران بارداری سبب حساس شدن انساج لثه نسبت به فاکتورهای التهاب زای موضعی مانند جرم و پلاک میگردد. این واکنش های تشدید شده، از قرمزی و التهاب لثه تا خونریزی و ایجاد تومور حاملگی (پایوژنیک گرانولوما) متفاوت است و در ادامه این مقاله به آنها خواهیم پرداخت. فاکتورهای موضعی که به عنوان عوامل التهاب زا از انها یاد میکنیم شامل جرم و پلاک میکروبی می باشد.

 

ملاحظات دندانپزشکی در دوران حاملگی-مقالات وبسایت دکتر افشین کاوسی

پایوژنیک گرانولوما یا تومور حاملگی

 

همچنین شرایط جسمی و روانی مادر ممکن است منجر به عدم رعایت صحیح  بهداشت دهان گردد که در کنار مصرف بیشتر کالری و خوراک حاوی قند،که نیاز طبیعی مادر می باشد،می تواند منجر به افزایش بروز پوسیدگی در دندانها گردد. در کنار این موضوع بحث “ویار” و علاقه وافر به خوراکی های ترش و اسیدی نیز در برخی مادران موجبات تخریب بیشتر نسوج سخت دندانی را فراهم خواهد آورد.

 

پیش از بارداری

بررسی و معاینات پیش از بارداری مساله به شدت مهمی است که توسط دندانپزشکان مورد تاکید قرار می گیرد. در مورد افرادی که قصد باردار شدن را دارند، یکی از مقدمات مهم مهیا شدن برای بارداری، انجام معاینات و درمانهای دندانپزشکی است. جرمگیری و حذف پلاکها  انجام شده و برنامه و آموزشهای بهداشتی در جهت کنترل پلاک به فرد ارایه می گردد و این نخستین قدم می باشد. در قدم بعدی توسط معاینات کلینیکی و رادیولوژیک دقیق، پوسیدگیهای موجود تعیین و مورد ترمیم قرار گرفته و مسایلی که بصورت بالقوه ممکن است در مسیر نه ماهه بارداری ایجاد مشکل کنند،حذف و اصلاح خواهند شد. به طور مثال وجود یک دندان عقل نیمه نهفته با پتانسیل ایجاد عفونت و پری کرونیت، می تواند در دوران بارداری ایجاد مشکل کند و خارج نمودن آن پیش از بارداری در دستور کار قرار خواهد گرفت. اما دندان عقل نهفته ای که هیچ گونه علامت کلینیکی و رادیوگرافیک را از خود نشان نمی دهد، در اولویت قرار نخواهد گرفت. 

انجام این معاینات و درمانهای لازم، پیش از بارداری، نقش بسیار مهمی در آسایش و راحتی مادر در دورانی که به سیستم جونده سالم برای تغذیه کافی نیاز خواهد داشت، را ایفا خواهد نمود.

 

دوران بارداری

سه ماهه اول

دوران بارداری را می توان به سه دوره سه ماهه تقسیم نمود. در سه ماهه اول بارداری جنین بیشترین سرعت رشد و تکثیر سلولیملاحظات دندانپزشکی در دوران حاملگی-مقالات وبسایت دکتر افشین کاوسی را داراست.بافتها و اندامهای حساس جنین درحال تمایز و شکل گیری هستند و همین سه ماهه حساس ترین دوران شکل گیری جنین می باشد. انجام درمانهای دندانپزشکی در این دوره بهتر است محدود به انجام پروفیلاکسی و جرمگیری و درمانهای غیر تهاجمی باشد. بجز در موارد بسیار لازم و ضروری از انجام رادیوگرافی اجتناب می شود.در  موارد ضروری نیز میبایست استفاده از پیشبند سربی مورد توجه قرارگیرد. (استفاده از پیش بند سربی در تمام مراحل بارداری در صورت نیاز به رادیوگرافی الزامی است.)

سه ماهه دوم

بهترین زمان برای انجام درمانهای دندانپزشکی سه ماهه دوم بارداری می باشد. در این زمان در صورت نیاز می توان انواع درمانهای دندانپزشکی معمول را برای مادر انجام دارد.

سه ماهه سوم

احتمالا سخت ترین دوران برای مادر باردار همین سه ماهه آخر باشد. شکم به سرعت در حال بزرگتر شدن است و مادر دچار کندی، خستگی و کم طاقتیست. درمانهای دندانپزشکی می بایست محدود به موارد کاملا اورژانسی بوده و درمان کامل به پس از زایمان موکول می گردد. به عنوان مثال دندانی که نیاز به درمان ریشه دارد، تنها به انجام پالپوتومی و دبریدمان و شستشوی مختصر کانال درجهت کاهش درد اکتفا نموده و دندان پانسمان می گردد و مابقی درمان بعد از زایمان انجام میشود.

ملاحظات کلی بارداری

در ادامه یکسری موارد کلی را در جهت افزایش آگاهی  مخاطبان عزیز ارایه می نماییم.

  • برداشت از کلسیم نسج دندان در مادران دچار کمبود کلسیم،تنها یک شایعه بیش نیست و اساسا امکان چنین مسئله ای منتفی است. افزایش میزان پوسیدگی در دوران بارداری مربوط به عدم رعایت صحیح بهداشت و نوع تغذیه مادر می باشد و نه نیاز جنین به کلسیم بیشتر!
  • مصرف هر نوع دارویی در دوران بارداری می بایست با مشورت و تجویز پزشک انجام شود. مادر مجاز به مصرف هر نوع ضد درد و آنتی بیوتیکی بطور خودسر نیست و این مساله میتواند سبب عوارض جدی گردد. درصورت ضرورت مصرف تنها استامینوفن ساده نسبتا کم خطر می باشد.
  • تومور حاملگی یا پایوژنیک گرانولوما، نوعی ضایعه با امکان خونریزی زیاد می باشد که منشا آن بافت لثه و علت ایجاد آن واکنش خاص لثه به جرم و پلاک میکروبی می باشد و در مادرانی که بهداشت پایینی دارند ممکن است ایجاد گردد. این ضایعه خوش خیم بوده و به هیچ عنوان نباید با ضایعات بدخیم سرطانی اشتباه گرفته شود. از دستکاری این ضایعه به دلیل احتمال بالای بروز خونریزی شدید خودداری کرده و درمان آن را به دندانپزشک واگذار کنید. درمان معمولا بصورت حذف ضایعه با جراحی و خصوصا جراحی با لیزر می باشد. درصورت تداوم بهداشت پایین، احتمال عود این ضایعه بالاست.
  • درمان ریشه یا عصب کشی دندان در سه ماهه دوم قابل انجام است و پیشنهاد میگردد به جای استفاده از رادیوگرافی های مکرر،از دستگاههای اپکس فایندر استفاده گردد.
  • درمانهای غیر ضروری دندانپزشکی مانند انجام ایمپلنت،خارج کردن دندان عقل بدون علامت، شروع ارتودنسی ،بلیچینگ یا سفید کردن دندان،انجام کامپوزیت ونییر و لامینت .. وخلاصه هر نوع عمل دندانپزشکی غیر ضروری را به پس از زایمان موکول نمایید.
  • تزریق متداول بی حسی موضعی معمولی دندانپزشکی در مادرانی که دچار فشار خون بالا نیستند و سابقه بیماری قلبی و عروقی نداشته اند، بی خطر بوده و جای نگرانی یا استفاده از سیتانست نیست.
  • درصورت احساس درد در دندانها، فارغ از اینکه در کدام ماه حاملگی هستید، به دندانپزشک مراجعه کنید. وجود درد مداوم و حضور عفونت و بهم خوردن نطام تغذیه و خواب مادر می تواند باعث آسیب جنین گردد و عوارض بی توجهی به درد بیشتر از انجام درمان دندانپزشکی خواهد بود.

 

در پایان،ضمن تشکر از توجه شما به این مطلب،از شما دعوت میشود که توصیه های لازم برای مادران باردار در خصوص بهداشت دهان و دندان را در غالب ویدیو نیز، با کلیک کردن بر روی این لینک ، مشاهده فرمایید.

 

توجه

برداشت واستفاده از مطالب و مقالات این سایت، تنها با ذکر منبع مجاز میباشد.

بازگشت به مقالات

 

بیشتر بخوانید…

 

 

بهداشت دهان در دوران بارداری

 

دندانپزشکی وتکنولوژی قسمت اول اپکس فایندرها

پرسش و پاسخهای رایج دندانپزشکی-دندان عقل

 

چرا جرمگیری دندانها لازم است؟

 

 

 

لطفا ما را در اینستاگرام نیز دنبال فرمایید

سوال خود را مطرح کنید :


چنانچه در خصوص مطلب فوق سوالی دارید ،لطفا در فرم زیر مطرح بفرمایید