زیبایی دندان،از واقعیت تا توهم قسمت اول

زیبایی دندان،از واقعیت تا توهم قسمت اول

در تمام  روزگاران انسانها زیبایی را ستوده اند و برای آنچه زیبا پنداشته اند قدر و ارج و منزلت ویژای را قایل گردیده اند. چنانکه بر سر زیبایی زنانه و یا بدست آوردن آثار هنری و یا جواهرات زیبا ،چه جنگهای طولانی و چه بسیار برادر کشی ها که رخ نداده است! با این اوصاف چالش معنا و مفهوم دقیقی برای آنچه زیبا نامیده میشود ،همچنان برای بشر باقی مانده است و در طول تاریخ فلاسفه و متفکران زیادی سعی در باز کردن این گره کور داشته اند.

تاریخچه ی فلسفه ی زیبایی بسیار گسترده ، و نیازمند سالها مطالعه و توضیح است. به عقیده ی افلاطون زیبایی حقیقی در عالم مثُل است و زیبایی که ما در جهان واقعی میبینیم، جلوها و نماده هایی است از عالم مثُل. افلاطون فرض میکرد که جهانی دیگر بنام جهان مثل وجود دارد که اصل و حقیقت هر چیزی در آنجا وجود دارد و هر انچه ما در این عالم می بینیم،سایه ای از اصل  همان چیز در عالم مثل است. به عبارت ملموس و امروزی میتوان گفت که همه چیز در جهان ما فیک است و اصل هر چیزی در عالم مثل قرار دارد!اگر ما از عدالت سخن میگوییم در واقع اصل عدالت در عالم مثل قرار دارد یا مثلا تمام اسب های روی کره زمین ،شمایی از آن اسب واقعی هستند که در عالم مثل موجود است! همین اصل را افلاطون درخصوص زیبایی نیز صادق می دانست.  او معتقد است که زیبایی و خیر از یکدیگر جدا نیستند. افلاطون در رساله ی هیپیاس بزرگ ، با اشاره به گفتار سقراط می گوید: زیبا سودمند است و این امر باعث جنبش های کارکردگرایی در هنر شد ( مثل جنبش آرت نوو ، هنر و صنایع دستی . ) 

ارسطو در باب فلسفه با افلاطون مخالف است و نظریات او از نظر جهان بینی در مقابل افلاطون قرار میگیرد؛ او به عالم مثُل اعتقادی ندارد ولی زیبایی را با مقیاس های ریاضی می سنجد. در فلسفه ی او علوم طبیعی جایگاه ویژه ای دارند.
ارسطو معتقد است زیبایی، نظم، تقارن و کمال است. نظمی که ارسطو از آن سخن می گوید نظم طبیعی است و مرجع آن طبیعت است. او معتقد است هر آنچه که ناقص است زیبا نیست یعنی انسان معلول از نظر او انسانی زیبا نیست. افکار ارسطو بر تمام هنر یونان باستان تاثیر دارد و همه ی این عناصر در مجسمه سازی و معماری و… به کار گرفته شده است.

در قرون وسطا نیز متفکران بسیاری به تعریف زیبایی پرداختند. توماس آکوئیناس قدیس یکی از مشهورترین انهاست. او در قرن 13 میلادی می زیست. او نو ارسطویی و تحت تاثیرنظریات ابن مکتب بود. او معیار های زیبایی ارسطو را به عنوان مبنای نظریات خود قرار داد و وضوح و روشنایی را به این معیار ها اضافه کرد. از نظر او نه تنها هنر باید شامل این عناصر باشد بلکه می بایست حرکت روح به سوی جهان سرمدی را در خود نشان دهد. در نتیجه ی نظریات او در در باب زیبایی، هنر گوتیک شکل گرفت. اما دوران پس از آن یا همان رنسانس، عصر بازگشت به نظریات افلاطون و ارسطو است. هنر رنسانس بر مبنای محاسبات دقیق اعداد است. استفاده از تناسبات طلایی در این دوره به اوج خود می رسد و مبناهای زیبایی در یونان باستان بار دیگر به کار گرفته می شود. در عصر روشنگری قرن هجدهم ، ما  با اندیشمندان تجربه گرای انگلیسی روبه رو هستیم. از بین آنها هیوم کسی است که به طور خاص در باب زیبایی سخن گفته است او کتابی دارد به نام در باب معیار ذوق؛ و برای اولین بار بین لذت و زیبایی ارتباط بر قرار می کند. او معتقد است هر آنچه باعث لذت شود زیباست و هر آنچه باعث لذت نشود زشت است و ذوق است که زیبایی را درک می کند و در کتاب خود شرایطی را برای ذوق در نظر میگیرد که شامل:

  1. ذوق باید توانایی ادراک داشته باشد
  2. ذوق باید توانایی مقایسه داشته باشد
  3. ذوق باید تجربه داشته باشد

به غیر از هیوم ما با فیلسوف دیگری مواجه هستیم به نام بام گارتن او برای اولین بار کتاب علم ادراک حسی ( استتیکا) را می نویسد و در آن زیبایی را از فلسفه و علوم دیگر جدا می کند و زیبایی را یک علم مستقل می داند و جزو ادراک حسی می داند. او آلمانی است و کسیست که برای اولین بار واژه ی (aesthetic) به معنی زیبایی شناسی را به کار میبرد. سپس  کانت انقلابی را در فلسفه بوجود می آورد که به اصطلاح به آن انقلاب کپرنیکی می گویند. او در باب زیبایی چنین می گوید: زیبا چیزیست که لذتی بیافریند، رها از بهره و سود، بدون مفهوم، همگانی، بدون هدف و فرجام. او زیبایی را اوبجکتیو ( عینی ) می داند اما درک زیبایی به ذهن ما بر می گردد وامری سوبژکتیو است. طبق گفته ی او شرط زیبایی لذت است اما شرط کافی برای آن نیست. زیبایی باید غیر کاربردی باشدو او به هنر مفهوم همگانی می دهد و از نظر او قرار نیست زیبایی غایت و هدف داشته باشد. این امر بعدها بر روی نظریه های مختلف تاثیر گذار است مثل نظریه ی هنر برای هنر یا مکتب پارناز رمانتیک ها و هنر مدرن تحت تاثیر اندیشه کانت به وجود می آید.

در حقیقت میتوان چنین دریافت که زیبایی نمی تواند یک واژه مطلق و عینی بوده، و شاید به عدد انسانهای روی زمین، از مفهوم زیبایی برداشتهای متفاوتی وجود داشته باشد.اینکه انسانها سلایق گوناگونی دارند وحتی این گوناگونی نیز خود در هر عصری معنایی ویژه و خاص همان عصر را به خود میگیرد خود گویای این واقعیت است که نمی توان مفهومی محرد به نام زیبایی را در قفس تنگ تعاریف گنجاند. زیبایی پرنده ای است که باید آزاد باشد تا راه خود را از مرز سلایق بشری تا طبیعت و تا فراسوی قرون و اعصار آزادانه بپیماید. تفاوت ادراک حسی ما ادمها از زیبایی سبب خلق سبکهای مختلف هنری گردیده است.صنعت مد و فشن هر روز در پی ابداعات جدیدتری است تا سطح دیگری از سلایق مشتریان را پوشش دهد و همین مساله را در سایر جنبه های زندگی از معماری تا نقاشی و سینما میتوان دید. 

دندانپزشکی نیز مانند سایر علوم و جنبه های زندگی انسانی تحت تاثیر مد روز و تفاوت ادراکی در زیبا شناسی قرار گرفته است. خصوصا در دهه های اخیر  زیبایی دندان تبدیل به یکی از جنبه های مهم و البته پرطرفدار و سودآور این رشته گردیده است. تنوع خواست و سلایق انسانها در این امر، از تمایل به داشتن دندانهای سیاه، تا مد شدن دندان طلا و لامینتهای بسیار سفید گسترش دارد و دانش و علم دندانپزشکی در تکاپویی دایمی برای پوشش دادن این گوناگونی، به ابداعات و تحقیقات مفصلی مشغول بوده و هست.در تصاویر زیر نمونه هایی از تنوع سلایق انسانی در انتخاب نوع آراستن دندانها با کمک دانش دندانپزشکی را میبینید. شاید در این میان مواردی هستند که از نظر شما نه تنها زیبا نیست بلکه حتی ممکن است که چندش آور هم باشد! خب زمانی که از تنوع و گوناگونی ادراک و تفسیر انسانها از زیبایی صحبت میکنم دقیقا منظور همین است!

این مقاله را در همین جا به پایان می رسانم و ادامه مبحث را در مقاله دیگری به بررسی اختصاصی تر بحث زیبایی دندان خواهم پرداخت. امید که مورد توجه و اقبال شما خواننده محترم قرار گیرد.

 

 

 

 

زیبایی دندان،از واقعیت تا توهم قسمت اول-مقالات وبسایت دکتر افشین کاوسی

باور بکنید یا نکنید،زمانی هم سیاه بودن دندانها مد بوده است!

 

 

 

زیبایی دندان،از واقعیت تا توهم قسمت اول-مقالات وبسایت دکتر افشین کاوسی

سوگولی ناصرالدین شاه قاجار. معیار زیبایی در آن زمان ، متفاوت از زمان ماست

 

 

 

زیبایی دندان،از واقعیت تا توهم قسمت اول-مقالات وبسایت دکتر افشین کاوسی

گاهی شکل دندانها نماد فرهنگ یا فرقه خاصی قرار میگیرد

 

 

 

زیبایی دندان،از واقعیت تا توهم قسمت اول-مقالات وبسایت دکتر افشین کاوسی

در بسیاری از فرهنگ ها،هنوز هم دندان طلا نماد زیبایی، تمول و سطح اجتماعی بالای افراد است

 

 

زیبایی دندان،از واقعیت تا توهم قسمت اول-مقالات وبسایت دکتر افشین کاوسی

کاشت نگین روی دندان-اینکه می پسندید یا نه، کاملا سلیقه ای و شخصی است

 

 

زیبایی دندان،از واقعیت تا توهم قسمت اول-مقالات وبسایت دکتر افشین کاوسی

دندانهای رنگی، مدلی که این روزها به سمت مد شدن پیش میرود! چقدر احتمال دارد روزی دندان خود را رنگی کنید؟

 

 

برای مطالعه بیشتر در باره زیبایی شناسی به ویکی پدیا مراجعه نمایید

 

 

 

بازگشت به مقالات

 

 

 

مطالب بیشتر

 

 

مقایسه انواع روشهای زیبایی دندان

 

سفید کردن دندان (بلیچینگ)

 

 

شناخت و برخورد با کرونا ویروس

 

 

 

لطفا ما را در اینستاگرام نیز دنبال فرمایید

 

سوال خود را مطرح کنید :


چنانچه در خصوص مطلب فوق سوالی دارید ،لطفا در فرم زیر مطرح بفرمایید

شما باید وارد شوید تا قادر به ارسال دیدگاه باشید.